Yapay yapı taşlarının önce gözenekli bir dokuya
kavuşturulması daha sonra da buhar kürü yardımı ile dış etkilere karşı
dayanıklı hale getirilmesi yönünde en önemli adım ise 20. yüzyılın başında
J. A. Erickson isimli İsveç'li bir mimarın keşfi ile atılmıştır.
Eriksson; ahşabın özelliklerine sahip - yüksek ısı
yalıtımı sağlayan, sağlam, kolay işlenebilen, yanmayan ve çürümeyen -
bir yapı malzemesi arayışı içindeydi. O dönemde, ısı yalıtım özelliği
kötü, küçük ebatlı ve ağır yapı blokları kullanılmaktaydı.
Eriksson, yaptığı çalışma ve araştırmaların
sonunda, kuvarsit, kireç ve suyla, oldukça gözenekli bir malzeme üretmeyi başardı.
Bütün dünyada, neredeyse sınırsız miktarda ve yaygın olarak bulunan bu
hammaddeler, çok sayıda gözeneği olan bir yapı malzemesi elde etmek için
prosesten geçirilmekteydi.
Gazbeton, hassas bir kimyevi prosesle elde edilen,
beton veya geleneksel kâgir malzemenin beşte biri ağırlığında, buna ek
olarak, içindeki hava kabarcıkları sayesinde ısı geçirgenliği de beşte
bir mertebesine indirilmiş, bir cins hafif beton olarak yapı sektöründe aranır
bir malzeme haline gelmiştir. Kimyevi reaksiyonda meydana gelen hava kabarcıkları
dolayısıyla bu malzemeye gazbeton adı verilmiştir. İngilizce adı
"autoclaved aerated concrete - aac", Almanca adı
"porenbeton" dur.
Gazbeton'a olağanüstü ürün özelliklerini veren gözenekleri
ve kalsiyum silikatın katı yapısıdır. Bu özellikler; yüksek ve düşük dış
ortam sıcaklıklarına karşı çok iyi ısı yalıtımı, kolay ve akılcı
kullanım, iş gücü verimliliği ve yüksek enerji tasarrufudur.
Çevre dostu gazbeton modern çağımızın tüm gereklerini yerine
getirmektedir. Üretim sürecinde kesinlikle çevre kirliliği yaratmaz,
tehlikeli atıklar oluşturmaz ve ülke ekonomisi için değerli hammaddeler
asla heba edilmez. Üretiminde düşük sıcaklıktaki buhar ile sertleştirme süreci
enerji tasarrufu sağlar ve enerji yeniden kazanılarak, maksimum enerji geri
kazanımı elde edilir.
Gazbeton, 2. Dünya savaşından sonra hafifliği ve enerji verimliliğinden
dolayı, Alman ekonomi Bakanı Ludwig Erhard desteğiyle Almanya konut yapımında
önemli rol almıştır.
Gazbeton'un endüstriyel üretiminin başlamasının ardından birçok işletme
bu sahada faaliyete geçmiştir.
Ülkemizde, Gazbeton Yapı Malzeme ve Elemanları ilk olarak 1950'lerde İstanbul
Hilton Oteli inşaatında, Almanya'dan ithal edilerek uygulanmıştır.
1960'larda ilk Gazbeton fabrikası İstanbul Pendik'te, üretime geçmiştir.
Bugün dünyada, proses ve kalite olarak bazen birbirinden çok farklı, 50'ye
yakın, Gazbeton markası mevcuttur.
Türkiye'de Kurulu Gazbeton Tesisleri
Bugün Türkiye'de kurulu 5 firmaya ait toplam 7 tesis bulunmaktadır. Bu kuruluşlardan
dördü Türkiye Gazbeton Üreticileri Birliği üyesidir. Bu firmalar; Türk
Ytong (1963), AKG Gazbeton (1990), Güneydoğu Ytong (1997) ve Antalya Ytong
(1997)'dur.
Gazbeton Sektörü ve İstihdam
Yaklaşık 1000 kişi gazbeton üretim tesislerinde istihdam edilmektedir. Bu
sayıya satıcı bayi çalışanları ve inşaatlarda uygulamada çalışan işçi
ve usta sayısı dahil değildir. Tesislerin bulunduğu yerler; İstanbul, İzmir,
Kırıkkale, Antalya, Gaziantep ve Kocaeli'dir,
Ülkemizde ve Dünyada Gazbeton Üretim ve Tüketimi
Türkiye, Dünya'nın büyük gazbeton üreticisi ülkeleri arasındadır.
Gazbeton tüketimi ile dünya ülkeleri arasında ilk beşe girmektedir.
Türkiye'de Gazbeton Kapasitesi
Toplam kapasite 2.225.000 m3/yıldır. En fazla üretim kapasitesi 800.000 m3/yıl
olarak Marmara Bölgesi'ndedir. Ardından 550 m3/yıl kapasite ile İç Anadolu
Bölgesi gelmektedir.
Ülkemizde Gazbeton Tüketim Oranı
Kâgir duvar malzemeleri sektöründe gazbeton ürünlerin pazar payı yaklaşık
olarak % 15'tir.
Bölgesel Tüketim Miktarları Değerlendirmesi
2004 yılında Türkiye'de gazbeton ürünlerinin en çok kullanıldığı bölge
Marmara Bölgesi'dir. Tüketimin en düşük olduğu bölgeler ise Doğu ve Güneydoğu
Anadolu Bölgeleri'dir.
Dünyadaki Kişi Başı Tüketim Miktarları
Gazbeton malzemelerin en fazla kullanıldığı ülkelere balılırsa, kişi başına
yıllık tüketim miktarları; Polonya'da 0,11 m3/kişi, İngiltere'de 0,06
m3/kişi, Almanya'da 0.05m3/kişi olduğu görülmektedir. Türkiye'de bu oran
0,02 m3/kişi'dir ve en az 0,04 m3/kişi olmalıdır.
Sektörün İhracat Potansiyeli
Sektör, yıllık toplam satışının %10'unu ihraç etmektedir. Bu da yıllık
yaklaşık 4 milyon USD'lık ihracata eşittir.
Sektörde İthalat Çalışmaları
Ülkemizde üretilen gazbeton malzemeler, Avrupa standartlarında ve ucuz
maliyetlerle üretildiğinden; sektörde herhangi bir ithalat çalışması
yoktur.
Gazbeton Sektörünün Gücünü - Teknoloji ve
Donanım
Gazbeton teknolojik bir yapı malzemesidir. Türkiye'de üretilen gazbeton ürünlerin
tamamı, teknoloji ve donanım olarak modern firmalar tarafından üretilmektedir.
Sektöre Yabancı Sermayenin İlgisi
Türk Ytong ve Antalya Ytong'da yabancıların payı %25'lere kadar çıkmaktadır.
Diğer firmalar %100 yerli sermaye ile faaliyet göstermektedirler.
Türk Gazbeton Sektörü Hangi Ülkelerle Rekabet
Halinde
Özellikle Avrupa Birliği, Orta Doğu ve Balkan Ülkeleri ile rekabet ederek,
gazbeton ürünler bu ülkelere ihraç edilmektedir.
Ülkemizde Gazbeton Tüketiminin Ulaşacağı Değer
Türkiye'de bu rakam 0.04 m3/kişi'yi bulmalıdır. Bu da yaklaşık 3.000.000m3
/yıl satışa tekabül etmektedir.
Sektör 2004 Yılını Nasıl Geçirdi
Sektör 2004 yılını hedeflerini aşarak tamamladı. Beklentilerin üzerinde
talep gerçekleşti. 2005 yılında doğal olarak daha canlı bir inşaat
piyasası ve daha yüksek gazbeton kullanımı gerçekleşmesi umudu vardır. 10
yıl içerisinde gazbetonun, özellikle Anadolu'da tüm pazara yayılımının,
gazbetona alternatif olduğu varsayılan ucuz ama kalitesiz ürünlerin pazardan
çekilmesiyle beraber gerçekleşeceği düşünülmektedir.
Sektörün Ekonomiye Yıllık Katma Değer ve Vergi
Katkısı
Gazbeton sektörü ekonomiye yaklaşık 100 milyon USD katma değer yaratmaktadır.
İhracatın Arttırılması İçin Öncelikle Yapılması
Gerekenler
Gazbeton havaleli bir malzeme olduğundan; yurtdışı nakliye fiyatları çok
önemlidir. Petrol fiyatları ve buna bağlı olarak uluslararası nakliye
fiyatları geriye giderse daha rahat rekabet edilebilir.
AB İlişkilerin Sektöre Yansıması
AB ile olan ilişkiler, uyum çalışmaları, inşaat sektöründe yeni düzenlemeler
yoluyla kalite ve standart anlamında yukarıya taşıyacaktır. Özellikle Yapı
Malzemeleri Yönetmeliği ve Temel Gerekleri konusunda tüketiciler teknolojik
ürünlere, yüksek kaliteli ürünlere yönelecek, bunun da gazbeton sektörüne
olumlu etkisi olacaktır.
Gazbeton Sektörünün Sorunları
Yapı malzemelerinin ısıl nitelikleri konusunda bilinçsizlik hakimdir. İnşaat
sektöründe bu konuda yeterli teknik personel bulmakta güçlük çekilmektedir.
Bu nedenle bazı rakip malzemelerin, yanlış alıntılar ve yorumlarla bulunan
ısıl değerlerini tanıtım broşürleri, kataloglar ve anlatımlarda piyasaya
lanse edilmesi, hatalı sistem seçimlerine neden olabilmektedir. Hem üretim yöntemi
daha kontrolsüz, hem ısıl nitelikleri daha düşük olan bazı kagir duvar
malzemeleri bu şekilde pazarda yer alabilmekte, nitelikli malzemelerin, uygun
çözümlerin, enerji tasarrufunun önü kapanmaktadır. Kayıt dışı,
merdivenaltı tabir edilen ürünler de dikkate alındığında, sektör haksız
rekabetle karşı karşıya kalmaktadır.
TGÜB Olarak Sektöre Katkımız
Gazbetonun doğru nitelikleriyle bilinmesi için tanıtım organizasyonları düzenlenmektedir.
Sektörle ilgili mevzuat ve standartlar izlenmekte ve gerektiğinde ilgili
teknik komitelere katkıda bulunulmaktadır. Avrupa Gazbeton Birliği üyesi
olarak Avrupa'daki gelişmeler yakından takip edilmektedir.